العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

388

شرح كشف المراد ( فارسى )

مقدس اسلام درود و سلام خدا بر اين مرزبان غيور ارزشهاى والاى اسلام . پس بدون ترديد امروز و تا قيامت هم قرآن معجزه است و امّا بحث جديد راجع به ابعاد گوناگون و جنبه‌هاى مختلف اعجاز در قرآن است : البته اين بحث ، بسيار دامنه دار بوده و از حوصلهء اين نوشتار بيرون است ولى كلياتى از اين بحث را در اختيار جويندگان قرار مىدهم : 1 - قرآن مجيد از جنبهء فصاحت و بلاغت : يعنى شيوا و زيبا سخن گفتن و بجا و بايسته گفتن معجزه است . بيان ذلك : در عصر بعثت پيامبر اسلام مناطقى امثال ايران - مصر و هند و چين مراكز بزرگ تمدن و داراى مدارس و دانشگاهها بوده‌اند ولى محيط شبه جزيرة العرب در زمان بعثت از هر نوع علم و صنعت و تمدن خالى بود و جاهليت و توحش بيداد مىكرد و يگانه چيزى كه در ميان آنها باوج كمال و سر حدّ ترقى و تعالى رسيده بود فن شعر گفتن و صنعت فصاحت و بلاغت بوده و اين فن به اندازه‌اى در نزد آنها اهميت داشت كه در مواقع مختلف محافلى را براى معارضه و مقايسه اشعار و قصائد تشكيل داده و شعراء نامى و خطباى بزرگ در آن شركت جسته و هر كدام از اشعار و قصائد آنها كه بليغ‌تر و فصيح‌تر بود انتخاب و به خانه كعبه آويزان مىكردند تا در موقع حج قبائل مختلف عرب آن را ببينند و سند افتخار و شهرت آنها در مجامع عرب گردد و قصائد سبعه معلقه مشهور است ، حال در چنين محيطى انسانى كه مكتب نرفته و خواندن و نوشتن بلد نيست كتابى آورده كه آوازهء همهء مشاهير را تحت الشعاع قرار داد و در نهايت درجه از فصاحت و بلاغت درخشيدن آغاز كرد و اين معنا را آشنايان به اساليب كلام و دانايان به علم معانى و بديع و بيان و آگاهان به ادبيات عرب مىتوانند ادراك كنند كه با چه نظمى زيبا و بلاغتى بايسته و بياناتى سليس به بشر سخن گفته .